5 essentiële dingen om je carrière te starten

1. Schrijf je meteen na je studies in als werkzoekende

Dit is de eerste belangrijke stap, en toch vergeten veel studenten dit. Nochtans vormt dit het startpunt voor al je sociale zekerheid.

Afhankelijk van je regio moet je je inschrijven bij:

•    De VDAB indien je in Vlaanderen woont

•    Actiris indien je in Brussel woont

•    Le Forem indien je in Wallonië woont

Waarom is dit cruciaal?

Omdat deze inschrijving je integratiestage (de vroegere wachtstage) in gang zet. Deze stage duurt 156 dagen en de teller begint te lopen voordat je aanspraak kunt maken op integratie-uitkeringen. Hoe eerder je je inschrijft, hoe sneller je rechten opbouwt.

💡 De tip die niemand je vertelt: je studentenstatus blijft behouden tot eind september na het einde van je studies. Met andere woorden, zelfs als je in juni je diploma hebt behaald, kun je nog tot 30 september als jobstudent werken (met de bijbehorende verlaagde sociale bijdragen). Een slimme manier om wat opdrachten en inkomsten te verzamelen terwijl je je voorbereidt op de start van je professionele carrière.

2. Integratietoeslagen: zorg dat je de nieuwe regels begrijpt voordat je eraan begint

Na je studie heb je meestal nog niet lang genoeg gewerkt om recht te hebben op een gewone werkloosheidsuitkering. Daar komen de inschakelingsuitkeringen van pas, een specifieke financiële steun voor jongeren die net zijn afgestudeerd.

Wat de Arizona-hervorming heeft veranderd (sinds januari 2026)

De regering van Arizona heeft deze regeling grondig herzien. De hervorming heeft al gevolgen gehad voor meer dan 14.000 mensen in België. Dit is wat er concreet voor jou verandert.

De inwerkperiode wordt verkort: 156 dagen in plaats van 310 dagen

Goed nieuws wat dit betreft: de inwerkperiode, de periode waarin je als werkzoekende ingeschreven moet staan voordat je een uitkering ontvangt, wordt teruggebracht van 310 dagen naar 6 maanden (156 dagen). Je komt dus sneller in aanmerking voor een uitkering.

Het recht op uitkeringen is beperkt tot 12 maanden

Dit is de verandering met de grootste impact. Vroeger kon je gedurende 3 jaar een re-integratieuitkering ontvangen. Voortaan is het recht beperkt tot 1 jaar. In bepaalde situaties kan deze termijn worden verlengd (deeltijds werk, zwangerschaps- of vaderschapsverlof, arbeidsongeschiktheid...), maar de basisregel is 12 maanden.

3. Het kunstwerkattest voor starters: een game changer voor beginnende kunstenaars

Sinds 1 januari 2024 heeft de kunstsector in België een grondige hervorming ondergaan. En voor pas afgestudeerden is er een regeling die speciaal voor hen is bedoeld: het ‘starter’ kunstwerkattest.

Wat houdt dit precies in?

Het kunstwerkattest is een officieel document dat wordt afgegeven door de Kunstwerkcommissie; het is de officiële erkenning van je artistieke praktijk. Er zijn drie soorten (gewoon, plus, starter), en de Commissie beslist welke je krijgt.

Het ‘starter’ attest is speciaal bedoeld voor jongeren die net afgestudeerd zijn aan een instelling voor hoger kunstonderwijs en die nog niet voldoen aan de voorwaarden voor de andere twee categorieën.

Wat het ‘starter’ attest je concreet oplevert

Met dit attest profiteer je van twee belangrijke voordelen:

1. Werken via artikel 1 bis- contracten en/of gebruikmaken van de primo-startersregeling

Met het attest kun je werken via de regeling van artikel 1bis: een contractvorm die speciaal is ontworpen voor kunstenaars en die je sociale bescherming en zekerheid biedt. Als je als zelfstandige aan de slag gaat, krijg je toegang tot de primo-startersregeling, waardoor je gedurende 8 kwartalen, oftewel twee jaar, lagere sociale premies betaalt en zo wat financiële ademruimte krijgt aan het begin van je carrière.

2. Toegang tot de kunstwerkuitkering

Dit is HET grote voordeel. Het ‘starter’ attest is de eerste stap die nodig is om aanspraak te kunnen maken op de kunstwerkuitkering, een niet-degressieve werkloosheidsuitkering, wat betekent dat het bedrag in de loop van de tijd niet afneemt, in tegenstelling tot de reguliere werkloosheidsuitkering. Deze uitkering geldt voor 3 jaar.

Deze eerste stap moet worden aangevuld met een tweede stap, namelijk het aantonen bij de RVA dat je in de afgelopen 24 maanden het equivalent van 156 dagen in loondienst hebt gewerkt (dat is ongeveer €13.138,32 bruto volgens het huidige GGMMI). En als je deze uitkering eenmaal hebt gekregen, hoef je niet meer te melden of aan te tonen dat je op zoek bent naar werk: je kunt je volledig wijden aan je artistieke praktijk terwijl je een uitkering ontvangt.

💡 Belangrijk: Je hoeft niet langer eerst aanspraak te hebben gemaakt op een klassieke werkloosheidsuitkering om een aanvraag voor een uitkering voor kunstenaars in te dienen. Dit is een nieuwigheid van de hervorming van 2024.

4. Kies de juiste vergoedingsregeling voor je opdrachten

De creatieve sector is een wirwar van statuten. Werknemer, zelfstandige, vrijwilliger, tijdelijke kracht... het is moeilijk om er een weg in te vinden. Hieronder vind je de belangrijkste opties die je in België hebt.

Optie A: Direct in loondienst werken

Via een arbeidsovereenkomst voor bepaalde of onbepaalde tijd rechtstreeks bij een werkgever. Ideaal voor vaste functies, maar in de creatieve sector zijn korte opdrachten vaak de norm.

Optie B: Werken via een HR-partner zoals Amplo

Dit is waar het interessant wordt voor freelancers in de culturele en creatieve sector. Organisaties zoals Amplo bieden je de vrijheid van een zelfstandige en de bescherming van een werknemer, zonder dat je je zorgen hoeft te maken over btw of de boekhouding.

In de praktijk:

•    Je spreekt met je klant een factuurbedrag af

•    Je geeft de nodige info door aan Amplo

•    Amplo stelt het contract op, factureert de klant en garandeert je de betaling

•    Je bouwt sociale rechten op: pensioen, werkloosheidsuitkering, ziektekostenverzekering, eindejaarspremie...

Afhankelijk van je situatie zijn er verschillende soorten contracten mogelijk: interim, projectcontract, artikel 1bis (voor artiesten met een attest), flexi-job... Elke optie heeft zijn voordelen, afhankelijk van je profiel en je situatie.

Optie C: De zelfstandige

Je factureert rechtstreeks, je regelt zelf je boekhouding, btw en sociale premies. Meer administratieve vrijheid, maar ook meer verantwoordelijkheden. Het kunstwerkattest kan je helpen om je sociale premies in de eerste jaren te verlagen.

Vergoeding via auteursrechten

Als je werken creëert (teksten, muziek, beeldmateriaal, films...), kan een deel van je vergoeding worden uitbetaald in auteursrechten, met een gunstiger belastingregeling. Dit kan je samen met een partner zoals Amplo of een gespecialiseerde boekhouder bespreken.

5. Netwerk, bouw je naamsbekendheid op en vind je eerste opdrachten

In de creatieve sector is je netwerk vaak belangrijker dan welke vacature dan ook. Dit zijn de concrete stappen die je nu al kan zetten.

Stel een sterk portfolio samen

Afhankelijk van je domein:

•    Portfolio / book voor grafisch ontwerpers, fotografen en illustratoren

•    Showreel voor regisseurs, editors en acteurs

•    Persoonlijke website voor webdesigners, UX-ontwerpers en motion designers

Je portfolio is je visitekaartje. Besteed er evenveel aandacht aan als aan je cv.

Duik in de platforms waar het gebeurt

•    Sociale media: LinkedIn voor je professionele netwerk, Instagram/Behance afhankelijk van je vakgebied

•    Gespecialiseerde websites: Crewbooking (voor de audiovisuele en technische sector), sectorale job boards (Culture.be, Mediarte,…)

•    Nieuwsbrieven van organisaties die je interesseren: schrijf je in voor de nieuwsbrieven van productiehuizen, festivals, galeries en theaters die je interesseren; zij delen vacatures vaak eerst met hun eigen netwerk voordat ze elders verschijnen.

Bezoek evenementen binnen de sector

De Belgische creatieve en culturele sector biedt een rijk aanbod aan professionele evenementen: festivals, beurzen, vernissages, voorpremières... Daar vind je de ontmoetingen die deuren openen. In België zijn evenementen zoals Anima (animatiefestival) ook waardevolle plekken om te netwerken. Amplo neemt deel aan talrijke professionele evenementen om talenten en bedrijven uit de sector met elkaar in contact te brengen. Schrijf je in voor hun nieuwsbrief om niets te missen.

Blijf jezelf bijscholen en verdiep je in je vakgebied

De sector verandert snel. Workshops, praktijksessies, korte opleidingen: door je continu bij te scholen geef je een sterk signaal af aan je toekomstige klanten en werkgevers. Maar bijscholing betekent ook dat je het ecosysteem waarin je actief bent leert kennen, en dat is in België uitzonderlijk rijk en divers!