Wat als het misloopt?
Zo ben je beschermd als kunstenaar of freelancer
Je tekent voor een opname, een tournee, een expo of een grafische opdracht. Alles loopt goed… tot je opdrachtgever niet betaalt, de productie failliet gaat of je je blesseert tijdens een repetitie.
Pas dan ontdek je wat je statuut echt dekt. In september vertelde actrice Loes Van den Heuvel in de pers dat ze na het faillissement van een productiehuis bijna alles kwijt was. Als freelancer stond ze achteraan in de rij van schuldeisers. Haar verhaal zette de bescherming van freelancers in de culturele sector opnieuw op de agenda.
We gaan dat debat hier niet beslechten. We beantwoorden wel heel concreet vijf vragen die veel kunstenaars en freelancers zich te laat stellen.
Drie manieren om te werken
Als zelfstandige (in hoofd- of bijberoep): je hebt een ondernemingsnummer, je factureert zelf en je betaalt je sociale bijdragen als zelfstandige.
Met een rechtstreeks contract: de producent, organisator of opdrachtgever neemt je zelf in dienst als werknemer, voor de duur van het project.
Via een Sociaal Bureau voor Kunstenaars zoals Amplo: Amplo neemt je in dienst als werknemer, factureert je opdrachtgever en betaalt je loon uit. Je kiest zelf je projecten en je tarieven.
Wat als mijn opdrachtgever niet betaalt?
Als zelfstandige moet je zelf herinneringen sturen, een ingebrekestelling versturen en zo nodig een procedure starten. De kosten zijn voor jou, tenzij je een rechtsbijstandsverzekering hebt. Ondertussen lopen je bijdragen en rekeningen gewoon door.
Met een rechtstreeks contract is je werkgever je loon verschuldigd. Betaalt hij niet, dan kan je vakbond je helpen en kan je naar de arbeidsrechtbank stappen. Maar dat duurt.
Met Amplo word je betaald zodra je prestatie gevalideerd is, ook als je opdrachtgever niet of te laat betaalt. Amplo neemt de rechtsbijstand op zich: de invordering en de opvolging van het geschil zijn uitsluitend de verantwoordelijkheid van Amplo, niet van jou. Jij schiet niets voor en hoeft het conflict niet zelf te beheren.
Wat als de producent of organisator failliet gaat?
Als zelfstandige ben je één schuldeiser tussen vele anderen. Je moet je schuldvordering aangeven bij de curator, en je komt vaak pas na de bevoorrechte schuldeisers. Gevolg: je krijgt soms een klein deel terug van wat je toekomt, soms niets.
Met een rechtstreeks contract ben je beter beschermd: onbetaald loon is een bevoorrechte schuldvordering, en een openbaar fonds kan onder voorwaarden tussenkomen voor werknemers.
Met Amplo is Amplo je werkgever, niet de producent. Is je prestatie gevalideerd? Dan word je gewoon betaald. Het faillissement van de opdrachtgever is het probleem van Amplo, niet het jouwe.
Wat als ik ziek word tijdens een project?
Als zelfstandige komt je ziekenfonds tussen, maar de dekking is beperkter dan voor een werknemer. Veel zelfstandigen nemen een aanvullende verzekering om niet zonder inkomen te vallen.
Met een rechtstreeks contract én met Amplo ben je werknemer: je valt onder de sociale zekerheid voor werknemers, net als elke andere werknemer. Wat er concreet voor jou geldt, hangt af van de duur van je contract. Je Amplo-advisor legt het je uit.
Wat als ik me blesseer tijdens het werk?
Een val op de set, een blessure tijdens een repetitie, een ongeval op weg naar een opname: het gebeurt.
Als zelfstandige heb je geen automatische arbeidsongevallenverzekering. Die moet je zelf afsluiten.
Met een rechtstreeks contract én met Amplo moet de werkgever zijn werknemers verzekeren tegen arbeidsongevallen, ook op weg van en naar het werk. Bij Amplo ben je gedekt tijdens de volledige duur van je contract.
Wat als ik meerdere projecten combineer?
Drie opdrachtgevers, twee opnames en een residentie in hetzelfde kwartaal? Als zelfstandige beheer je alles zelf: facturen, btw, bijdragen, boekhouding. Met rechtstreekse contracten stapel je werkgevers, loonfiches en papierwerk op.
Met Amplo loopt alles via één aanspreekpunt. Je kiest zelf je percentage bedrijfsvoorheffing. Amplo raadt 18 % aan, maar het hangt af van hoeveel werk je per kalenderjaar hebt. Afhankelijk van het project kan een deel van je vergoeding ook uit auteursrechten bestaan. Je advisor geeft je hierover meer info en bekijkt samen met jou wat mogelijk is.
Check deze 5 punten voor je tekent
Wie betaalt me als de opdrachtgever niet betaalt?
Ben ik verzekerd bij een ongeval tijdens het project?
Telt dit contract mee voor mijn sociale rechten?
Wie helpt me als er een conflict ontstaat met de opdrachtgever?
Hoeveel hou ik netto over, na bijdragen en bedrijfsvoorheffing?
Hoe werkt het bij Amplo?
Je hebt een afspraak met je advisor, ter plaatse of online. Die maakt een simulatie van je nettoloon.
Je doet je prestatie. Amplo maakt je contract op, factureert je opdrachtgever en betaalt je loon uit.